Καθώς η κυβέρνηση Τραμπ επιδιώκει να σταθεροποιήσει τη Λωρίδα της Γάζας μέσω της πρωτοβουλίας του «Συμβουλίου Ειρήνης», ένας συμμετέχων ξεχωρίζει ως ιδιαίτερα ακατάλληλος για τον ρόλο του μεσολαβητή: η Τουρκία.
Του Khaled Abu Toameh για το Gatestone institute
Μετάφραση CosmoStatus
Η συμπερίληψη της Τουρκίας σε οποιαδήποτε προσπάθεια αφοπλισμού της Χαμάς ή προώθησης της ειρήνης στη Μέση Ανατολή θα ήταν γελοία αν το διακύβευμα δεν ήταν τόσο υψηλό. Για χρόνια, ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και η κυβέρνησή του υπήρξαν μερικοί από τους πιο πιστούς υποστηρικτές και προστάτες της Χαμάς. Ενώ οι Δυτικοί αξιωματούχοι συνεχίζουν να μιλούν για την Τουρκία ως πολύτιμο σύμμαχο στο ΝΑΤΟ και πιθανό περιφερειακό ειρηνοποιό, η Χαμάς έχει μετατρέψει το τουρκικό έδαφος σε μία από τις σημαντικότερες επιχειρησιακές βάσεις της στο εξωτερικό.
Τα στοιχεία είναι συντριπτικά.
Οι ισραηλινές αρχές ασφαλείας αποκάλυψαν πρόσφατα ότι απέτρεψαν δεκάδες τρομοκρατικές επιθέσεις που διηύθυναν μέλη της Χαμάς με έδρα την Τουρκία. Σύμφωνα με τις Ισραηλινές αρχές, το λεγόμενο «Αρχηγείο της Δυτικής Όχθης» της Χαμάς λειτουργεί από την Τουρκία, όπου στρατολογεί τρομοκράτες, μεταφέρει όπλα και χρήματα και κατευθύνει επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ.
«Με την πάροδο των ετών και με αυξημένη ένταση τον τελευταίο χρόνο, μέλη του Αρχηγείου της Δυτικής Όχθης κατευθύνουν και προωθούν εκτεταμένη στρατιωτική δραστηριότητα στην Ιουδαία και τη Σαμάρεια και το Ισραήλ από τουρκικό έδαφος» ανέφερε η ισραηλινή υπηρεσία ασφαλείας Shin Bet.
Η υπηρεσία αναγνώρισε τον ανώτερο αξιωματούχο της Χαμάς με έδρα την Κωνσταντινούπολη, Ζαχέρ Τζαμπαρίν, ως επικεφαλής των επιχειρήσεων της Χαμάς στη Δυτική Όχθη και κατονόμασε αρκετούς μέλη της Χαμάς που ζουν ελεύθερα στην Τουρκία, ενώ κατευθύνουν τρομοκρατικές δραστηριότητες εναντίον του Ισραήλ. Μεταξύ αυτών είναι ο Αϊμάν Σαράουνα, ο οποίος φέρεται να στρατολογεί τρομοκράτες, ο Μοχάμεντ Μάλα, ο οποίος φέρεται να μεταφέρει κεφάλαια για τρομοκρατικές επιχειρήσεις, ο Ματζέντ Τζάαμπα, ο οποίος βοήθησε στην απόκτηση των όπλων που χρησιμοποιήθηκαν σε μια θανατηφόρα επίθεση με πυροβολισμούς κοντά στην Ιερουσαλήμ, ο Γουαλίντ Αμπού Νασάρ, ο οποίος χρηματοδότησε πυρήνες της Χαμάς στη Βηθλεέμ και ο Σαλάμ Γιαΐς, ο οποίος στρατολόγησε μέλη για να πραγματοποιήσουν επιθέσεις.
Η Shin Bet σημείωσε ότι αυτά τα μέλη της Χαμάς «διεξάγουν τις δραστηριότητές τους ανεμπόδιστα από το τουρκικό έδαφος» και εκμεταλλεύονται «υποδομές στη χώρα για να μεταφέρουν οδηγίες και κεφάλαια» σε τρομοκράτες στη Δυτική Όχθη.
Νωρίτερα φέτος, η Shin Bet ανακοίνωσε ότι μια έρευνα αποκάλυψε ένα άλλο τρομοκρατικό δίκτυο που συνδέεται με τη Χαμάς στη Δυτική Όχθη, το οποίο διοικούνταν από έναν πράκτορα με έδρα την Τουρκία, τον Mahmoud Radwan, και είχε ως στόχο να προωθήσει επιθέσεις κατά του Ισραήλ.
Ο Ραντβάν, μέλος της Χαμάς που απελευθερώθηκε σε ανταλλαγή κρατουμένων-ομήρων και απελάθηκε στην Τουρκία τον Ιανουάριο του 2025, είχε φυλακιστεί στο Ισραήλ για τον ρόλο του στη δολοφονία ενός Ισραηλινού πολίτη, του Γιόσι Αλφάσι, το 2001.
Η Τουρκία δεν χαρακτήρισε ποτέ τη Χαμάς τρομοκρατική οργάνωση. Αντίθετα, ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν παρουσιάζει επανειλημμένα τη Χαμάς ως ένα νόμιμο πολιτικό κίνημα και μια οργάνωση «αντίστασης».
Η διάκριση δεν είναι απλώς σημασιολογική. Η Τουρκία έχει επιτρέψει στη Χαμάς να δημιουργήσει μια εξελιγμένη επιχειρησιακή βάση μέσα της. Σύμφωνα με έγγραφα που βρήκαν οι Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα, η Χαμάς χρησιμοποιεί την Τουρκία όχι μόνο ως πολιτικό καταφύγιο αλλά και ως βάση για τον σχεδιασμό τρομοκρατικών επιθέσεων, την στρατολόγηση πρακτόρων, τη μεταφορά κεφαλαίων και το ξέπλυμα χρήματος. Τουλάχιστον ένα έγγραφο περιέγραφε το σχέδιο της Χαμάς να ιδρύσει παράρτημα στην Τουρκία αφιερωμένο στον συντονισμό επιθέσεων κατά του Ισραήλ στο εξωτερικό, συμπεριλαμβανομένων δολοφονιών και επιθέσεων σε ισραηλινά σκάφη.
Η παρουσία της Χαμάς στην Τουρκία επεκτάθηκε σημαντικά μετά την ανταλλαγή κρατουμένων το 2011, όταν εκατοντάδες Παλαιστίνιοι καταδικασμένοι τρομοκράτες που απελάθηκαν από το Ισραήλ εγκαταστάθηκαν στην Τουρκία.
Με την πάροδο των ετών, η Χαμάς δημιούργησε ένα εκτεταμένο δίκτυο χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, επιχειρήσεων, ανταλλακτηρίων συναλλάγματος και υλικοτεχνικής υποδομής που βοήθησε στη διατήρηση των τρομοκρατικών της επιχειρήσεων.
Η σχέση μεταξύ της κυβέρνησης Ερντογάν και της Χαμάς δεν είναι ούτε κρυφή ούτε τυχαία: Οι Τούρκοι ηγέτες συναντώνται ανοιχτά με αξιωματούχους της Χαμάς. Τον Ιανουάριο, ο Ερντογάν δέχθηκε μια αντιπροσωπεία της Χαμάς στην Κωνσταντινούπολη. Ο αρχηγός των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών Ιμπραήμ Καλίν συναντήθηκε αργότερα με ανώτερους ηγέτες της Χαμάς στην Άγκυρα για να συζητήσουν τη Λωρίδα της Γάζας, τις συμφωνίες κατάπαυσης του πυρός και τις περιφερειακές εξελίξεις. Εκπρόσωποι της Χαμάς χρησιμοποίησαν την ευκαιρία για να ευχαριστήσουν προσωπικά τον Ερντογάν για τις προσπάθειες της Τουρκίας. Οι τουρκικές μυστικές και πολιτικές αξιωματούχοι φιλοξενούν τακτικά αντιπροσωπείες της Χαμάς και διατηρούν άμεσα κανάλια επικοινωνίας με την ηγεσία της ομάδας.
Αυτές δεν είναι ενέργειες ενός ουδέτερου μεσολαβητή. Είναι ενέργειες ενός προστάτη.
Πιο ανησυχητικές είναι οι αναφορές ότι η Χαμάς έχει εκμεταλλευτεί το χρηματοπιστωτικό σύστημα της Τουρκίας για να διευκολύνει μαζικές μεταφορές χρημάτων. Σύμφωνα με ισραηλινούς στρατιωτικούς και αξιωματούχους των μυστικών υπηρεσιών, πράκτορες της Χαμάς στην Τουρκία διαχειρίζονταν ένα μυστικό δίκτυο ανταλλαγής χρημάτων που μετέφερε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια από το Ιράν σε ηγέτες της Χαμάς. Το δίκτυο χρησιμοποιούσε την τουρκική χρηματοοικονομική υποδομή για να λαμβάνει, να αποθηκεύει, να μετακινεί και να διανέμει ιρανικά κεφάλαια που προορίζονταν για δραστηριότητες της Χαμάς.
Η σημασία αυτών των ισχυρισμών δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Σε μια εποχή που οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους προσπαθούν να περιορίσουν την Ιρανική επιρροή σε όλη τη Μέση Ανατολή, η Τουρκία έχει γίνει ένας κρίσιμος αγωγός για την υποστήριξη της Χαμάς από το Ιράν.
Παράλληλα, η ρητορική της Τουρκίας προς το Ισραήλ έχει γίνει ολοένα και πιο ακραία. Αντί να ενεργεί ως ειρηνοποιός, ο Τούρκος πρόεδρος έχει επανειλημμένα υιοθετήσει γλώσσα και αφηγήματα της ίδιας της Χαμάς.
Το 2024, ο Ερντογάν δήλωσε: «Η Χαμάς είναι το ίδιο με την Kuva – i Milliye [Εθνικές Δυνάμεις] στην Τουρκία κατά τη διάρκεια του πολέμου της απελευθέρωσης». Συγκρίνοντας τη Χαμάς με το εθνικό απελευθερωτικό κίνημα της Τουρκίας, ο Ερντογάν ουσιαστικά νομιμοποιεί την τρομοκρατική οργάνωση που ευθύνεται για τη σφαγή της 7ης Οκτωβρίου 2023 - την πιο αιματηρή επίθεση εναντίον Εβραίων από το Ολοκαύτωμα.
Ο Ερντογάν έχει επίσης προειδοποιήσει ότι το Ισραήλ θα στοχεύσει τελικά την ίδια την Τουρκία. «Εκτός αν σταματήσει», είπε, το Ισραήλ θα «στρέψει το βλέμμα του στην Ανατολία αργά ή γρήγορα».
Τέτοιες δηλώσεις δεν είναι απλώς εμπρηστικές. Ενισχύουν την προπαγάνδα της Χαμάς, δαιμονοποιούν το Ισραήλ και ενθαρρύνουν τους ισλαμιστές εξτρεμιστές σε όλη την περιοχή.
Ακόμα πιο ανησυχητικές είναι οι άμεσες απειλές που προέρχονται από την Άγκυρα. Ο Ερντογάν έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η Τουρκία θα μπορούσε να κάνει στο Ισραήλ αυτό που έκανε στη Λιβύη και το Ναγκόρνο-Καραμπάχ, σχόλια που ερμηνεύτηκαν ευρέως ως απειλές στρατιωτικής επέμβασης. Η Τουρκία παρείχε προηγμένα οπλισμένα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, στρατιωτικούς συμβούλους και τακτική υποστήριξη στις συμμαχικές της κυβερνήσεις, οι οποίες μετέτρεψαν με επιτυχία την ισορροπία δυνάμεων στο πεδίο της μάχης.
Η επέμβαση της Τουρκίας στη Λιβύη το 2020 απέτρεψε την πτώση της πρωτεύουσας της Λιβύης στα χέρια του Λιβυκού Εθνικού Στρατού του στρατηγού Χαλίφα Χαφτάρ και έσωσε την αναγνωρισμένη από τον ΟΗΕ Κυβέρνηση Εθνικής Συμφωνίας της Λιβύης.
Στον πόλεμο του 2020 μεταξύ Αζερμπαϊτζάν και Αρμενίας, η Τουρκία ενήργησε ως ένθερμος υποστηρικτής του Αζερμπαϊτζάν. Η Τουρκία παρείχε στο Αζερμπαϊτζάν εντατική στρατιωτική εκπαίδευση, επιχειρησιακό σχεδιασμό και οπλισμένα μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη αποδείχθηκαν εξαιρετικά αποτελεσματικά στην καταστροφή της αρμενικής αεράμυνας και των βαριά οπλισμένων θέσεων και συνέβαλαν σημαντικά στην αποφασιστική στρατιωτική νίκη του Αζερμπαϊτζάν.
Ο Τούρκος υπουργός Εσωτερικών Μουσταφά Τσιφτσί δήλωσε πρόσφατα ότι η Ιερουσαλήμ θα περιέλθει ξανά μια μέρα υπό τουρκική κυριαρχία. «Όπως και στο παρελθόν, αυτά τα μέρη θα είναι ξανά δικά μας», είπε. «Θα περιέλθουν ξανά, αν θέλει ο Θεός, υπό την κυριαρχία και την εξουσία μας». Τέτοιες δηλώσεις θα προκαλούσαν οργή αν προέρχονταν από οποιαδήποτε άλλη κυβέρνηση. Ωστόσο, μεγάλο μέρος της διεθνούς κοινότητας αντιδρά σιωπώντας.
Οι συνέπειες είναι επικίνδυνες.
Κάθε φορά που ο Ερντογάν επαινεί τη Χαμάς, δέχεται αντιπροσωπείες της Χαμάς, κατηγορεί το Ισραήλ για «γενοκτονία» ή απειλεί το Ισραήλ, στέλνει ένα μήνυμα στη Χαμάς ότι απολαμβάνει ισχυρή διεθνή υποστήριξη. Τέτοια ρητορική ενθαρρύνει τη Χαμάς και άλλες τζιχαντιστικές οργανώσεις. Τους ενθαρρύνει να πιστεύουν ότι μπορούν να επιβιώσουν, να ανασυνταχθούν και να συνεχίσουν τον πόλεμό τους εναντίον του Ισραήλ. Τουλάχιστον οι δηλώσεις του Ερντογάν διευκρινίζουν τις προθέσεις της κυβέρνησής του, αντί να τις κρατούν κρυφές, όπου κανείς δεν μπορεί να τις δει.
Οι ειλικρινείς προθέσεις της Τουρκίας, ωστόσο, είναι αυτές που καθιστούν την ιδέα ότι η Τουρκία μπορεί να βοηθήσει στον αφοπλισμό της Χαμάς απολύτως ενοχλητική. Το να περιμένεις από την κυβέρνηση Ερντογάν να πιέσει τη Χαμάς να παραδώσει τα όπλα της είναι σαν να περιμένεις από το Ιράν να διαλύσει τη Χεζμπολάχ. Οι ηγέτες της Τουρκίας έχουν περάσει χρόνια υπερασπιζόμενοι τη Χαμάς, νομιμοποιώντας τη Χαμάς, χρηματοδοτώντας δραστηριότητες που σχετίζονται με τη Χαμάς και παρέχοντας στη Χαμάς διπλωματική και πολιτική κάλυψη. Γιατί να πιστεύει κανείς σοβαρά ότι τώρα θα βοηθήσουν στη διάλυση του ίδιου του οργανισμού που έχουν καλλιεργήσει;
Η πραγματικότητα φαίνεται να είναι ότι ο Ερντογάν έχει τελειοποιήσει ένα διπλό παιχνίδι. Στο κοινό της Δύσης, η Τουρκία παρουσιάζεται ως μια υπεύθυνη περιφερειακή δύναμη και απαραίτητος σύμμαχος στο ΝΑΤΟ. Στη Χαμάς και σε άλλα ισλαμιστικά κινήματα, η Τουρκία προσφέρει πολιτική υποστήριξη, διπλωματική προστασία, οικονομικές ευκαιρίες και ιδεολογική αλληλεγγύη.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν μπορούν πλέον να αγνοούν την αναξιοπιστία της Τουρκίας. Η Ουάσινγκτον πρέπει να επανεκτιμήσει σοβαρά την πολιτική της απέναντι στην Τουρκία και να σταματήσει να βλέπει την κυβέρνηση Ερντογάν ως έναν ουδέτερο παράγοντα ικανό να προωθήσει την ειρήνη. Ένα καθεστώς που αγκαλιάζει ανοιχτά τη Χαμάς, φιλοξενεί τους πράκτορές της, ανέχεται τα οικονομικά της δίκτυα και επαναλαμβάνει τη ρητορική της δεν είναι έντιμος μεσολαβητής.
Η Τουρκία φαίνεται όλο και περισσότερο να μην αποτελεί μέρος της λύσης, αλλά μέρος του προβλήματος.
Αναπαραγωγή του άρθρου μπορεί να γίνει μόνο με ευδιάκριτη αναφορά στην πηγή CosmoStatus και χρήση live link
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου