Η Τουρκία πιστεύει ότι μπορεί να πυροδοτήσει μια θρησκευτική-σεκταριστική κρίση στην Ινδία και, στη συνέχεια, να αξιοποιήσει τη διπλωματία του ΟΗΕ ώστε να ενδυναμώσει τους Ινδούς μουσουλμάνους, με σκοπό τον περαιτέρω διχασμό της χώρας.
Του Michael Rubin για το The Sunday Guardian
Μετάφραση CosmoStatus
Στον ισλαμιστικό λόγο του Πακιστάν και της Τουρκίας υπήρχε ανέκαθεν μια υποβόσκουσα αντίληψη ότι οι Ινδοί μουσουλμάνοι δεν θα έπρεπε να ζουν υπό μη μουσουλμανική κυριαρχία. Στις 6 Αυγούστου 2019, ο Πακιστανός πρωθυπουργός Ιμράν Χαν δήλωσε ότι ο ιδρυτής του Πακιστάν, Μουχαμάντ Άλι Τζίνα, «υποστήριξε τη θεωρία των δύο εθνών, προκειμένου να εξασφαλίσει για τους μουσουλμάνους της Ινδίας μια ξεχωριστή πατρίδα, απαλλαγμένη από τη μισαλλοδοξία και τον ρατσισμό». Ο Χαν δεν σταμάτησε στο ζήτημα της διχοτόμησης. Πρόσθεσε ότι, κάποια μέρα, «η Ινδία θα είναι μια χώρα αποκλειστικά για τους Ινδουιστές».
Στις 16 Απριλίου 2025, ο Πακιστανός στρατάρχης Ασίμ Μουνίρ δήλωσε: «Οι πρόγονοί μας πίστευαν ότι διαφέρουμε από τους Ινδουιστές σε κάθε πιθανή πτυχή της ζωής... Είμαστε δύο έθνη, δεν είμαστε ένα έθνος».
Ενώ μεγάλο μέρος της παλαιότερης ρητορικής του Πακιστάν εστίαζε στο Κασμίρ, τα τελευταία χρόνια —καθώς η σύμμαχος του Πακιστάν, η Τουρκία, έχει στραφεί προς μια πιο ισλαμιστική εξωτερική πολιτική— τόσο το Πακιστάν όσο και η Τουρκία έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι τρέφουν φιλοδοξίες που υπερβαίνουν τα όρια του Κασμίρ.
Σε ένα φόρουμ του ΟΗΕ για τη ρητορική μίσους, το οποίο συνδιοργάνωσαν η Τουρκία και το Πακιστάν στις 25 Σεπτεμβρίου 2019 –στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ–, ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έθεσε το ερώτημα: «Στην Ινδία, πώς θα υπερασπιστούμε τους Μουσουλμάνους νέους που δέχονται μαστιγώσεις, χτυπήματα με ματσέτες, ακόμα και καταδίκες σε θάνατο, μόνο και μόνο επειδή έφαγαν βοδινό κρέας;».
Μιλώντας σε νεαρά στελέχη του πολιτικού του κόμματος, μόλις 5 μήνες αργότερα, ο Ερντογάν εξέφρασε τη θλίψη του για την κατάσταση των Μουσουλμάνων που ζουν υπό ινδουιστική κυριαρχία. «Η Ινδία έχει μετατραπεί σε μια χώρα όπου οι σφαγές είναι ανεξέλεγκτες. Ποιες σφαγές; Σφαγές Μουσουλμάνων. Από ποιους; Από τους Ινδουιστές», δήλωσε.
Ο Τουρκικός κρατικός Τύπος είναι ακόμη πιο σφοδρός. Στις 29 Απριλίου 2025, ο Ιμπραήμ Καραγκιούλ, αρχισυντάκτης της Yeni Safak —της αγαπημένης εφημερίδας του Ερντογάν και ανεπίσημου φερέφωνου του καθεστώτος του— έγραψε: «Αν η Κίνα και η Τουρκία ταχθούν στο πλευρό του Πακιστάν… η Ινδία θα διαμελιστεί». Πρόσθεσε δε: «Η Αυτοκρατορία των Μογγόλων, οι Σελτζούκοι, οι Οθωμανοί, όλοι θα συμμετάσχουν σε αυτόν τον πόλεμο!». Στις 8 Μαΐου 2025, η Yeni Safak δημοσίευσε ένα άρθρο γνώμης από τον Φουρκάν Χαμίντ —έναν διακεκριμένο Πακιστανό αρθρογράφο, επικεφαλής της υπηρεσίας στην ουρντού γλώσσα της τουρκικής κρατικής τηλεόρασης— με τίτλο: «Η ζωή στην Ινδία έχει καταστεί αβίωτη για τις μειονότητες». Την επόμενη μέρα, η αρθρογράφος Χιλάλ Καπλάν έγραψε στην εφημερίδα Sabah ότι «μια αφανής γενοκτονία μουσουλμάνων βρίσκεται σε εξέλιξη στην Ινδία εδώ και αρκετό καιρό…».
Η ειρωνεία, βεβαίως, έγκειται στο γεγονός ότι οι μουσουλμάνοι απολαμβάνουν πολύ περισσότερα δικαιώματα στην Ινδία και το Ισραήλ, απ’ ό,τι σε χώρες που κυβερνώνται από άλλους μουσουλμάνους. Στην πιο πρόσφατη ετήσια κατάταξη του οργανισμού Freedom House, το Ισραήλ συγκεντρώνει τρεις βαθμούς περισσότερους από τη Σενεγάλη και την Αλβανία — κράτη με μουσουλμανική πλειοψηφία που βρίσκονται σε υψηλές θέσεις. Οι αναλυτές του Freedom House υπήρξαν ιστορικά άδικα εχθρικοί απέναντι στην Ινδία, ωστόσο ακόμη και ο ίδιος ο οργανισμός αναγνωρίζει ότι η Ινδία είναι πολύ πιο ανεκτική και δημοκρατική από την Ινδονησία ή οποιαδήποτε αραβική χώρα — πόσο μάλλον από το Πακιστάν και την Τουρκία, οι οποίες βρίσκονται στο ίδιο επίπεδο με την Αλγερία και το Ιράκ.
Επιπλέον ειρωνικό, όσον αφορά τα παράπονα του Μουνίρ και του Ερντογάν, είναι ότι τόσο το Πακιστάν όσο και η Τουρκία αποτελούν την απόλυτη αντίθεση της ανεκτικότητας. Όταν το Πακιστάν απέκτησε την ανεξαρτησία του, διέθετε μεγάλες χριστιανικές και ινδουιστικές μειονότητες, ενώ μάλιστα αναγνώριζε ως επίσημες αργίες σημαντικές χριστιανικές και ινδουιστικές γιορτές. Σήμερα, πολλοί χριστιανοί και ινδουιστές έχουν εγκαταλείψει τη χώρα, καθώς πογκρόμ —υποκινούμενα από το κράτος— και η κακόβουλη εφαρμογή των νόμων περί βλασφημίας έχουν προκαλέσει σοβαρότατα πλήγματα. Επιπλέον, ενώ το Πακιστάν στηρίζει το κίνημα «Χαλιστάν*» στην Ινδία, αποσιωπά το γεγονός ότι έχει εξαλείψει τις κοινότητες των Σιχ στο πακιστανικό Παντζάμπ.
Η Ινδία είναι η μεγαλύτερη δημοκρατία στον κόσμο και συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών με τη μεγαλύτερη ποικιλομορφία παγκοσμίως. Αποτελεί την πολυπληθέστερη χώρα όχι μόνο για τους Ινδουιστές, αλλά και για τους Τζαϊνιστές, τους Σιχ, τους Μπαχάι και τους Ζωροάστρες, ενώ κατατάσσεται τρίτη σε πληθυσμό όσον αφορά τους Μουσουλμάνους. Ο χριστιανικός πληθυσμός της Ινδίας ξεπερνά σε αριθμό τον συνολικό πληθυσμό της Αυστραλίας. Στη χώρα ομιλούνται περισσότερες από 270 γλώσσες —καθεμία από τις οποίες έχει τουλάχιστον 10.000 φυσικούς ομιλητές— και συνυπάρχουν περισσότερες από 700 εθνοτικές ομάδες. Η πλειονότητα των πολιτών τρέφει αδιαμφισβήτητη αφοσίωση προς την Ινδία και την αποδέχεται ως μια πολυεθνική και πολυθρησκευτική χώρα.
Επί μακρόν, οι Ινδοί αξιωματούχοι θεωρούσαν δεδομένο ότι αυτή η στάση είναι αμετάβλητη. Ωστόσο, τόσο το Πακιστάν όσο και η Τουρκία —μέσω των μέσων ενημέρωσης, των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, καθώς και οργανώσεων και φιλανθρωπικών ιδρυμάτων που υποστηρίζουν— ενθαρρύνουν πλέον ανοιχτά τη ριζοσπαστικοποίηση, τα θρησκευτικά ή δογματικά παράπονα, καθώς και την αξίωση για άσκηση εξουσίας.
Στα τέλη του 20ού αιώνα, η μεγαλύτερη απειλή για τα κράτη προερχόταν από την εισβολή. Η Κίνα κατέλαβε το Ακσάι Τσιν, ενώ το Πακιστάν απέσπασε περίπου το 30% του Κασμίρ. Σε άλλα μέρη, η Βόρεια Κορέα εισέβαλε στη Νότια Κορέα, το Βόρειο Βιετνάμ προσάρτησε το Νότιο Βιετνάμ, η Τουρκία κατέλαβε το ένα τρίτο της Κύπρου και το Ιράκ εισέβαλε στο Κουβέιτ. Στον 21ο αιώνα, οι εξεγέρσεις και ο άτακτος πόλεμος συνιστούν εξίσου σοβαρή απειλή. Όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Κριμαία, το έπραξε αρχικά χρησιμοποιώντας άτακτες δυνάμεις. Οι χώρες της Βαλτικής αναγνωρίζουν τις ρωσικές παρεμβάσεις και την υποκίνηση των ρωσόφωνων μειονοτήτων τους και αναμένουν ότι τυχόν ευρύτερη εισβολή θα προηγηθεί από κρίσεις μέσω προβοκάτσιας και εκστρατείες δολιοφθορών.
Η Τουρκία, επίσης, πιστεύει ότι μπορεί να πυροδοτήσει μια θρησκευτική ή κοινοτική κρίση και, στη συνέχεια, να αξιοποιήσει τη διπλωματία των Ηνωμένων Εθνών ώστε να ενδυναμώσει τους Μουσουλμάνους της Ινδίας, συμβάλλοντας περαιτέρω στον διχασμό της χώρας. Δεδομένου ότι ο Ερντογάν προωθεί πλέον τον πρώην υπουργό Εξωτερικών του, Φεριντούν Σινιρλίογλου —νυν Γενικό Γραμματέα του Οργανισμού για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη (ΟΑΣΕ)— για τη θέση του επόμενου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, η απειλή είναι πραγματική.
Είναι ευκολότερο να ωθήσεις τους Μουσουλμάνους να ασπαστούν τον εξτρεμισμό, παρά να τους αποριζοσπαστικοποιήσεις. Η Ινδία βίωσε μια πρόβα τζενεράλε τη δεκαετία του 1980, όταν το κίνημα του Χαλιστάν σκόρπισε τον τρόμο σε όλη τη χώρα. Αν έστω και το ένα δέκατο των 200 εκατομμυρίων Μουσουλμάνων της Ινδίας ανταποκριθεί στη διαδικτυακή ριζοσπαστικοποίηση που προωθούν το Πακιστάν και η Τουρκία, η Ινδία θα βρεθεί αντιμέτωπη με έναν εμφύλιο πόλεμο. Στη χειρότερη περίπτωση, αυτός θα μπορούσε να απειλήσει την ίδια την ύπαρξη του κράτους, ενώ το πιθανότερο είναι ότι θα παραλύσει την οικονομία και τις επενδύσεις της χώρας για ένα τέταρτο του αιώνα, αν όχι περισσότερο.
Δυστυχώς, πολλοί στην ινδική κυβέρνηση και στους κύκλους της ελίτ αδυνατούν να αντιληφθούν την ιδεολογική διείσδυση του Πακιστάν και της Τουρκίας, καθώς και την επιδίωξή τους να εξάγουν τους σεκταριστικούς τους στόχους. Η Ινδία εφησυχάζει, με δική της ευθύνη.
* Το κίνημα του Χαλιστάν είναι το αυτονομιστικό κίνημα των Σιχ, το οποίο επιδιώκει τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου εθνοθρησκευτικού κράτους, του Χαλιστάν, στην περιοχή Παντζάμπ της Ινδίας (το οποίο, ιστορικά, εκτεινόταν και σε τμήματα του πακιστανικού Παντζάμπ). Η ιδέα αυτή ανάγεται στη δεκαετία του 1940 και στη διχοτόμηση της Ινδίας το 1947, όταν οι Σιχ —οι οποίοι έγιναν μειονότητα στην Ινδία μετά τη διχοτόμηση— ένιωσαν ότι απώλεσαν την πολιτική τους ισχύ και τις πατρογονικές τους εστίες.
Αναπαραγωγή του άρθρου μπορεί να γίνει μόνο με ευδιάκριτη αναφορά στην πηγή CosmoStatus και χρήση live link
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου