Δεν αποτελεί μυστικό ότι εδώ και 20 τουλάχιστον χρόνια η Τουρκία προσπαθεί να αποκτήσει πρόσβαση σε πυρηνικά όπλα. Προσπαθεί να αγοράσει τεχνολογία από το Πακιστάν ώστε να μπορέσει να κατασκευάσει πυρηνικά όπλα.
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εξέφρασε από το βήμα του ΟΗΕ τη δυσφορία του για την μη δυνατότητα της Τουρκίας να αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Το θεωρεί άδικο οι πυρηνικές δυνάμεις να μην δίνουν την τεχνολογία των πυρηνικών όπλων σε όποιον πληρώνει για να την αποκτήσει.
Στο CosmoStatus έχουμε δημοσιεύσει δεκάδες άρθρα για τις πυρηνικές φιλοδοξίες της Τουρκίας. Το Ισραήλ έχει θορυβηθεί. Η Israel Hayom δημοσίευσε άρθρο με τίτλο «ο πυρηνικός δρόμος της Τουρκίας αποτελεί ρίσκο που το Ισραήλ δεν μπορεί να αγνοήσει». Ας δούμε πως βλέπουν οι Ισραηλινοί τις πυρηνικές φιλοδοξίες της Τουρκίας.
Η Άγκυρα χρησιμοποιεί την πυρηνική τεχνολογία αυστηρά για πολιτικούς σκοπούς, αλλά η υποδομή που κατασκευάζει θα μπορούσε, υπό ορισμένες συνθήκες, αργότερα να βοηθήσει στην προετοιμασία του δρόμου για στρατιωτικές εφαρμογές. Όσο ο νυν πρόεδρος παραμένει στην εξουσία, οι προσπάθειες για την επίτευξη μιας δυνατοτήτων πυρηνικών όπλων, είναι απίθανο να σταματήσουν. Το ερώτημα είναι πόσο καιρό θα χρειαστεί και πώς πρέπει να αντιδράσει το Ισραήλ.
Από την ένταξή της στο ΝΑΤΟ το 1952, η Τουρκία βασίζεται στην πυρηνική ομπρέλα της συμμαχίας και έχει φιλοξενήσει αρκετές δεκάδες πυρηνικές βόμβες των ΗΠΑ στην αεροπορική βάση Ιντσιρλίκ. Ταυτόχρονα, η ίδια η Τουρκία δεν διαθέτει πυρηνικά όπλα, σύμφωνα με τις δεσμεύσεις της βάσει της Συνθήκης για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων, την οποία υπέγραψε το 1969.
Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, ανώτεροι Τούρκοι αξιωματούχοι έχουν κατά καιρούς θέσει δημόσια το «δικαίωμα» της Τουρκίας να αναπτύξει και να αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Σε ομιλία του τον Σεπτέμβριο του 2019, ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υποστήριξε ότι ήταν άδικο που η χώρα του δεν είχε τη δυνατότητα να αναπτύξει πυρηνικά όπλα ενώ άλλα κράτη τα κατείχαν ή εργάζονταν για να τα αποκτήσουν.
Τον Ιούλιο του 2025, ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν εξέφρασε τη δυσαρέσκειά του για τη συνθήκη για τα πυρηνικά, η οποία, όπως είπε, πάσχει από «διαρθρωτική αδικία», διατηρώντας τη στρατηγική υπεροχή των πέντε μόνιμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, τα οποία κατέχουν όλα πυρηνικά όπλα. Κατά την άποψή του, μόνο μία πτυχή της συνθήκης εφαρμόζεται στην πράξη: η πρόληψη της εξάπλωσης των πυρηνικών όπλων, ενώ η πρόοδος στον πυρηνικό αφοπλισμό και η βοήθεια προς άλλες χώρες που αναπτύσσουν πυρηνική ενέργεια για ειρηνικούς σκοπούς δεν τηρούνται.
Αυτές οι δηλώσεις διατυπώθηκαν με φόντο τις ανησυχίες της Τουρκίας για την κούρσα του γειτονικού και μακροχρόνιου αντιπάλου της, Ιράν, προς τα πυρηνικά όπλα. Συνάδουν επίσης με τις υπάρχουσες δυνατότητες του Ισραήλ, σύμφωνα με δημοσιεύματα. Η Άγκυρα δεν έχει μείνει άπραγη. Το 2018, ξεκίνησε την κατασκευή του πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής στο Άκουγιου, ο οποίος χρηματοδοτείται και λειτουργεί από την Ρωσική κρατική εταιρεία πυρηνικής ενέργειας Rosatom. Σύμφωνα με τη συμφωνία με τη Ρωσία, η οποία εκτιμάται σε περίπου 24 δισεκατομμύρια δολάρια, ο σταθμός στο Άκουγιου αναμένεται να περιλαμβάνει 4 αντιδραστήρες και προβλέπεται να παρέχει περίπου το 10% της ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας της Τουρκίας.
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι πρόκειται για ένα πολιτικό πυρηνικό πρόγραμμα που αποσκοπεί στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, όχι για ένα στρατιωτικό πρόγραμμα που θα απαιτούσε υψηλότερα επίπεδα εμπλουτισμού ουρανίου. Ωστόσο, η πρακτική συνέπεια είναι ότι κατασκευάζεται μια βάση υποδομής, η οποία θα μπορούσε, υπό ορισμένες συνθήκες στο μέλλον, να βοηθήσει στην προετοιμασία ενός δρόμου προς μια στρατιωτική κατεύθυνση.
Οι θερμές σχέσεις της Τουρκίας με το Πακιστάν, τη μόνη ισλαμική χώρα με πυρηνικά όπλα, φαίνεται επίσης να αποσκοπούν στη διαφοροποίηση των πυλώνων υποστήριξης της Άγκυρας σε αυτόν τον τομέα. Αυτή η προσέγγιση αντικατοπτρίζεται, μεταξύ άλλων, στη σημαντική βοήθεια που παρείχε η Τουρκία στο Ισλαμαμπάντ στην αντιπαράθεσή του με την Ινδία. Οι στενότερες σχέσεις με το Πακιστάν θα μπορούσαν να βοηθήσουν την Τουρκία να αποκτήσει γνώσεις και ικανότητες που, με την πάροδο του χρόνου, θα της επιτρέψουν να κατασκευάσει ανεξάρτητα πυρηνικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής.
Ένα ισχυρό όπλο για μια «αυτοκρατορία υπό αναβίωση».
Οι πυρηνικές φιλοδοξίες συνδέονται στενά με την αντίληψη που έχει η Τουρκία για τον εαυτό της, ως περιφερειακής δύναμης με φιλοδοξίες να αναβιώσει μια σφαίρα επιρροής οθωμανικού τύπου. Η Τουρκία επενδύει τεράστιους πόρους στις αμυντικές της βιομηχανίες και είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι θα εγκαταλείψει οικειοθελώς την προσπάθεια ανάπτυξης πυρηνικών όπλων, κάτι που θα μπορούσε μια μέρα να προσθέσει ένα σημαντικό επίπεδο στην προβολή ισχύος και την αποτροπή της.
Στο εσωτερικό, δεν είναι όλοι ενθουσιασμένοι με τα έργα πυρηνικής ενέργειας που προωθεί η κυβέρνηση. Οι νομοθέτες της αντιπολίτευσης έχουν εκφράσει σοβαρές ανησυχίες σχετικά με τους κινδύνους που ενέχει η λειτουργία πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής, συμπεριλαμβανομένης της οικολογικής ζημιάς και των περιβαλλοντικών προκλήσεων, καθώς και ανησυχία για την αυξανόμενη εξάρτηση της Τουρκίας από τη Ρωσία.
Ωστόσο, θα πρέπει να υποτεθεί ότι όσο ο Πρόεδρος Ερντογάν παραμένει στην εξουσία και πιθανώς και υπό τους διαδόχους του, η Τουρκία θα συνεχίσει τις προσπάθειές της για την ανάπτυξη πυρηνικών δυνατοτήτων.
Τι σημαίνει αυτό για το Ισραήλ;
Θα ήταν συνετό το Ισραήλ να συμπεριλάβει το σενάριο της Τουρκικής προόδου προς τις πυρηνικές δυνατότητες στον στρατηγικό σχεδιασμό του και στην αξιολόγηση του περιφερειακού κινδύνου, ακόμη και αν αυτό εξελίσσεται σταδιακά σε μεγάλο χρονικό διάστημα. Ακόμα κι αν μια τέτοια διαδικασία δεν αναμένεται να υλοποιηθεί γρήγορα, η ίδια η ύπαρξη μιας συσσωρευμένης οδού γνώσης, υποδομών και διεθνών δεσμών θα μπορούσε να μεταβάλει την ισορροπία της περιφερειακής αποτροπής και να διαμορφώσει τη συμπεριφορά της Άγκυρας σε περιφερειακά σημεία ανάφλεξης.
Αυτά βλέπουν προς το παρόν οι Ισραηλινοί και δεν διστάζουν πλέον να μιλήσουν ανοιχτά. Άραγε, η Ελληνική πολιτική ηγεσία, έχει αναλύσει το θέμα των πυρηνικών φιλοδοξιών της Τουρκίας; Έχουν παρθεί αποφάσεις για τον τρόπο αντίδρασης της Ελλάδας; Ή μήπως, για ακόμη μία φορά, θα βρεθούμε να τρέχουμε την τελευταία στιγμή όταν θα βρεθούμε υπό πυρηνική απειλή;
Αναπαραγωγή του άρθρου μπορεί να γίνει μόνο με ευδιάκριτη αναφορά στην πηγή CosmoStatus και χρήση live link
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου