Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου 2026

Η Λιβύη και το Τουρκολιβυκό μνημόνιο στο κέντρο ενδιαφέροντος του Ισραήλ

Ο θαλάσσιος διάδρομος της Τουρκίας στη Λιβύη απειλεί τη ναυτιλία του Ισραήλ στη Μεσόγειο. Γι’ αυτό συναντήθηκαν στα ΗΑΕ ο Νετανιάχου με τον Χαφτάρ.


Το Ισραήλ έχει αντιληφθεί το πόσο επικίνδυνη έχει γίνει η Τουρκία για την ειρήνη και την ασφάλεια στην ανατολική Μεσόγειο και παρατηρεί με προσοχή όλες τις επιθετικές της κινήσεις.

Το Τουρκολιβυκό μνημόνιο για υποτιθέμενα θαλάσσια σύνορα δημιουργεί έναν τεχνητό διάδρομο που εκτείνεται από τις ακτές της Τουρκίας έως αυτές της Λιβύης, αγνοώντας πλήρως τα Ελληνικά νησιά που παρεμβάλλονται, συμπεριλαμβανομένης της Κρήτης και της Ρόδου, αναφέρεται σε άρθρο της Jerusalem Post.

Η Διεύθυνση Πληροφοριών των Ισραηλινών Αμυντικών Δυνάμεων (IDF) έχει αρχίσει να εστιάζει στον «διάδρομο της Λιβύης» και στην αυξανόμενη στρατιωτική και διπλωματική επιρροή της Τουρκίας στην περιοχή, που περιλαμβάνει ένοπλη τουρκική δραστηριότητα, ουσιαστικά διχοτομώντας τη Μεσόγειο Θάλασσα. 

Ως αντάλλαγμα για τη στρατιωτική υποστήριξη της Τουρκίας προς τη Λιβύη και την κυβέρνηση της Τρίπολης, ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εξασφάλισε παρουσία σε λιμάνια της Λιβύης, αεροπορική παρουσία, καθώς και δικαιώματα έρευνας για ενεργειακούς πόρους στο λιβυκό έδαφος. 

Αυτό επιτρέπει στην Τουρκία να εγκαθιδρύσει στρατιωτικές υποδομές στην περιοχή και να διαταράξει τη στρατιωτική και πολιτική δραστηριότητα –συμπεριλαμβανομένης της εμπορικής ναυτιλίας – πολύ πέρα ​​από τα διεθνώς αναγνωρισμένα σύνορά της. 

Το Τουρκολιβυκό μνημόνιο και οι επιπτώσεις του αποσκοπούν στο να εμποδίσουν, ή τουλάχιστον να διαταράξουν, την κατασκευή του αγωγού φυσικού αερίου από το Ισραήλ προς την Κύπρο, μέσω της Ελλάδας και στη συνέχεια προς την Ευρώπη, αναφέρει χαρακτηριστικά η Jerusalem Post. 

Η Τουρκία υποστηρίζει ότι ένα τέτοιο έργο θα απαιτούσε τη διέλευση του αγωγού από τουρκικής δικαιοδοσίας θαλάσσιες περιοχές και την έγκριση της τουρκικής κυβέρνησης. 

Ένας ακόμη τομέας που επηρεάζεται από την Τουρκία είναι η ανάπτυξη υποδομών υποθαλάσσιων επικοινωνιών και καλωδίων ηλεκτρικής ενέργειας σε περιοχές όπου υπάρχουν σαφείς ανησυχίες για πιθανή πρόκληση ζημιών σε αυτές. 

Αξιωματούχοι του Ισραηλινού στρατού τόνισαν ότι η Διεύθυνση Πληροφοριών δεν αγνοεί τις εξελίξεις στην περιοχή και οφείλει να εξετάζει κάθε εξέλιξη που θα μπορούσε να επηρεάσει τα συμφέροντα του Ισραήλ και των συμμάχων του. Οι εξελίξεις αυτές λαμβάνουν χώρα στο πλαίσιο των ενεργειακών συμφωνιών του Ισραήλ με την Ελλάδα, την Κύπρο και την Αίγυπτο. Παράλληλα, εκφράζονται ανησυχίες για πιθανό πλήγμα στην ελευθερία ναυσιπλοΐας του Ισραήλ, δεδομένου ότι το 98% των ισραηλινών εισαγωγών πραγματοποιείται δια θαλάσσης. 

Ο στρατός του Ισραήλ και ειδικότερα η Διεύθυνση Πληροφοριών, η Μοσάντ και ο κλάδος πληροφοριών του Πολεμικού Ναυτικού, εκφράζουν ανησυχία για τις κινήσεις της Τουρκίας στην περιοχή, καθώς ανώτατα στελέχη τις εκλαμβάνουν ως προσπάθειες περιορισμού και απομόνωσης του Ισραήλ, πέραν των σαφών και άμεσων απειλών που διατυπώνει ο Ερντογάν. 

Η Τουρκία διατηρεί ήδη στρατιωτική παρουσία στη Λιβύη, τόσο στον αέρα όσο και στη θάλασσα. Η παρουσία αυτή περιλαμβάνει Τούρκους συμβούλους καθώς και συχνές επισκέψεις ανώτατων αξιωματικών. 

Ο ισραηλινός στρατός παρακολουθεί με ιδιαίτερη προσοχή τις κινήσεις και τις μεταβολές στις θαλάσσιες εμπορικές οδούς, εν μέσω της έντασης στα Στενά του Ορμούζ και στα Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ στην Ερυθρά Θάλασσα, λόγω των πιθανών επιπτώσεων στην οικονομία και τα συμφέροντα ασφαλείας του Ισραήλ. Παράλληλα, οι ισραηλινές υπηρεσίες πληροφοριών παρακολουθούν τις προσπάθειες της Χαμάς να δημιουργήσει υποδομές στην περιοχή, κυρίως υποδομές επιμελητείας (logistics), οι οποίες θα εξυπηρετούσαν τα συμφέροντα της τρομοκρατικής οργάνωσης.

Στο πλαίσιο αυτό, ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός Βενιαμήν Νετανιάχου, πιθανότατα συναντήθηκε με τον Σαντάμ Χαφτάρ, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, για να συζητήσουν την αυξανόμενη παρουσία της Τουρκίας στην περιοχή.

Σύμφωνα με την Jerusalem Post, το αεροσκάφος του Λίβυου ηγέτη Χαφτάρ βρισκόταν στο Άμπου Ντάμπι την ίδια στιγμή με την επίσκεψη του Νετανιάχου

Στοιχεία παρακολούθησης πτήσεων υποδεικνύουν ότι το αεροσκάφος που χρησιμοποιείται από τον Σαντάμ Χαφτάρ –υποψήφιο για την προεδρία της Λιβύης– πέταξε στο Άμπου Ντάμπι την ώρα που ο Νετανιάχου βρισκόταν στα ΗΑΕ, πυροδοτώντας φήμες για πιθανή συνάντηση μεταξύ των δύο. 

Δεδομένα από ιστοτόπους παρακολούθησης πτήσεων έδειξαν ότι το λιβυκό Airbus A319 (P4-KH5I9) πέταξε από τη Βεγγάζη στο Άμπου Ντάμπι την Κυριακή, την ίδια στιγμή που ο Πρωθυπουργός του Ισραήλ Βενιαμίν Νετανιάχου βρισκόταν στα ΗΑΕ για συνάντηση με τον Πρόεδρο των Εμιράτων, Μοχάμεντ μπιν Ζαΐντ Αλ Ναχιάν, όπως μετέδωσε την Τρίτη η ιταλική εφημερίδα Il Foglio. 

Επιπλέον, κρατικά αεροσκάφη από το Μαρόκο, τη Σαουδική Αραβία και το Κατάρ φέρονται να προσγειώθηκαν στο αεροδρόμιο Al Bateen Executive των ΗΑΕ, νοτιοανατολικά του Άμπου Ντάμπι, την Κυριακή, ενώ ο Νετανιάχου βρισκόταν στη χώρα. 

Το δημοσίευμα της Il Foglio αφήνει να εννοηθεί ότι ο Χαφτάρ και ο Νετανιάχου συναντήθηκαν στα ΗΑΕ, όμως ούτε Ισραηλινοί αξιωματούχοι ούτε πηγές από την Λιβύη προσκείμενες στον Χαφτάρ έχουν επιβεβαιώσει το γεγονός μέχρι τη στιγμής.

Τα ΗΑΕ υπήρξαν βασικός υποστηρικτής του Χαφτάρ και του LNA καθ' όλη τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου στη Λιβύη, ενώ η Τουρκία υποστήριξε την αντίθετη πλευρά, που εδρεύει στην Τρίπολη. 

Μετά την αποκλιμάκωση της σύγκρουσης το 2021, ο LNA του Χαφτάρ διατήρησε τον έλεγχο μεγάλων τμημάτων της ανατολικής και νότιας Λιβύης, ωστόσο οι διεθνείς οργανισμοί δεν τον αναγνωρίζουν ως την de facto κυβέρνηση της χώρας. 

Δεν είναι η πρώτη φορά που αναφέρεται συνάντηση μελών της οικογένειας Χαφτάρ με Ισραηλινούς αξιωματούχους. Το 2021, αξιωματούχοι του ισραηλινού Υπουργείου Πληροφοριών φέρονται να συναντήθηκαν με τον Σαντάμ Χαφτάρ, ο οποίος, ως ανώτερος στρατιωτικός διοικητής και υπαρχηγός του LNA, έχει την εξουσιοδότηση να ενεργεί ως εκπρόσωπος του πατέρα του στη διεθνή σκηνή. Αργότερα, τον Νοέμβριο του 2021, ο Σαντάμ Χαφτάρ φέρεται να πέταξε στο αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν για να συζητήσει το ενδεχόμενο εξομάλυνσης των σχέσεων με Ισραηλινούς αξιωματούχους. Η επίσκεψη, για την οποία έκανε λόγο αρχικά η εφημερίδα Haaretz, αποτέλεσε μια σύντομη στάση κατά τη διάρκεια ταξιδιού από το Ντουμπάι στη Λιβύη, όπως ανέφεραν τα δημοσιεύματα της εποχής. Σύμφωνα με τις τότε αναφορές, ο Χαφτάρ είχε προηγουμένως επικοινωνήσει με το τμήμα διεθνών σχέσεων της Μοσάντ, γνωστό ως Tevel, το οποίο διαχειρίζεται τις επαφές με χώρες με τις οποίες το Ισραήλ δεν διατηρεί διπλωματικές σχέσεις. Ο Χαλίφα Χαφτάρ φέρεται να ζήτησε ισραηλινή «στρατιωτική και διπλωματική βοήθεια» με αντάλλαγμα την εξομάλυνση των σχέσεων, σύμφωνα με δημοσίευμα της Haaretz εκείνης της περιόδου. Επιπλέον, το ιδιωτικό αεροσκάφος του Χαλίφα Χαφτάρ φέρεται να προσγειώθηκε στο Ισραήλ τον Ιανουάριο του 2022, όπου παρέμεινε για δύο ώρες προτού επιστρέψει στην Κύπρο, όπως έγραψε τότε η εφημερίδα Jerusalem Post. 

Λίγες ημέρες πριν από την επίσκεψη του Χαφτάρ, ο διεθνώς αναγνωρισμένος Πρωθυπουργός της Λιβύης, Αμπντούλ Χαμίντ αλ-Ντμπεϊμπά και ο τότε διευθυντής της Μοσάντ, Νταβίντ Μπαρνέα, συναντήθηκαν στην Ιορδανία για να συζητήσουν το θέμα της εξομάλυνσης των σχέσεων και τη συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας, σύμφωνα με δημοσιεύματα μέσων ενημέρωσης της Σαουδικής Αραβίας και της Λιβύης. Ωστόσο, το γραφείο του Ντμπεϊμπά διέψευσε ότι πραγματοποιήθηκε τέτοια συνάντηση.

Το βέβαιο είναι πως αν η Ελλάδα, η Αίγυπτος, η Κύπρος και η Λιβύη, συναντηθούν και καθορίσουν τα όρια των ΑΟΖ τους σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της θάλασσας, τότε το Ισραήλ θα αναγνωρίσει αμέσως αυτά τα σύνορα.

Εάν στο Ισραήλ προστεθεί και η κοιμώμενη και αδιάφορη διπλωματία για την Μεσόγειο της Κάγια Κάλλας από τις Βρυξέλλες, τότε η Τουρκία θα αναγκαστεί να αποδεχτεί το Διεθνές Δίκαιο και θα σταματήσει τις απαράδεκτες διεκδικήσεις της σε περιοχές που δεν της ανήκουν.

Πυγμή και θέληση από την Ελλάδα υπάρχει ή το ΕΛΙΑΜΕΠ του κατευνασμού και της υποχωρητικότητας ασκεί την εθνική και εξωτερική πολιτική της Ελλάδας ανεξέλεγκτα;

Αναπαραγωγή του άρθρου μπορεί να γίνει μόνο με ευδιάκριτη αναφορά στην πηγή CosmoStatus και χρήση live link



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου