Έγινε γενοκτονία κατά την Άλωση της Τριπολιτσάς;

Τα τελευταία χρόνια, μεταξύ των πολλών τουρκικών αφηγημάτων διαστρέβλωσης της πραγματικότητας και της Ιστορίας, διακινείται έντονα ότι η άλωση της Τριπολιτσάς κατά τον απελευθερωτικό αγώνα του 1821, αποτέλεσε γενοκτονία κατά των Τούρκων από τους Έλληνες.

Η Άλωση της Τριπολιτσάς έγινε στις 23 Σεπτεμβρίου 1821. Η κατάληψη της πόλης ακολουθήθηκε από άγρια σφαγή αμάχων και αιχμαλώτων που διήρκησε τρεις ημέρες. 

Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης στα απομνημονεύματά του μιλά για θανάτωση 32.000 ανθρώπων μέσα στην πόλη. Έλληνες χρονικογράφοι της εποχής, όπως ο Ιωάννης Φιλήμων, υπολόγισαν τους νεκρούς σε περίπου 10.000 έως 15.000. Σύγχρονοι Τούρκοι ιστορικοί και επίσημες πηγές ανεβάζουν τον αριθμό των θυμάτων (Τούρκων και Εβραίων) στις 40.000. Οι περισσότεροι σύγχρονοι Δυτικοί ιστορικοί συγκλίνουν σε έναν αριθμό μεταξύ 15.000 και 30.000 νεκρών συνολικά, καθώς η πόλη ήταν υπερπλήρης από πρόσφυγες που είχαν καταφύγει εκεί από άλλες περιοχές της Πελοποννήσου για ασφάλεια. Υπολογίζεται ότι σφαγιάστηκαν περίπου 1.000 έως 2.000 Εβραίοι, με ελάχιστους επιζώντες.

Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και το Άρθρο 2 της Σύμβασης του ΟΗΕ του 1948 γενοκτονία είναι κάθε πράξη που γίνεται με ειδική πρόθεση τον ολικό ή μερικό αφανισμό μιας εθνικής, εθνοτικής, φυλετικής ή θρησκευτικής ομάδας.

Η επίσημη τουρκική ρητορική κατηγορεί την Ελλάδα για «γενοκτονία» κατά την Άλωση της Τριπολιτσάς. Ωστόσο, η πλειονότητα των διεθνών και Ελλήνων ιστορικών απορρίπτει αυτόν τον νομικό χαρακτηρισμό, τονίζοντας ότι πρόκειται για εργαλειοποίηση της ιστορίας για πολιτικούς λόγους, καθώς τα γεγονότα δεν πληρούν τα κριτήρια της γενοκτονίας.

Οι ιστορικοί δεν αρνούνται τη βιαιότητα των γεγονότων. Η σφαγή χιλιάδων αμάχων Τούρκων και Εβραίων μετά την πτώση της πόλης είναι ένα αδιαμφισβήτητο ιστορικό γεγονός, το οποίο περιγράφεται ξεκάθαρα και στα απομνημονεύματα του ίδιου του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη.
 
Γιατί δεν θεωρείται γενοκτονία:

1. Υπήρχε έλλειψη κεντρικού σχεδιασμού: Η γενοκτονία απαιτεί ένα οργανωμένο, προδιαγεγραμμένο σχέδιο για την πλήρη εξόντωση μιας φυλής. Στην Τριπολιτσά δεν υπήρχε τέτοιο σχέδιο. Οι Έλληνες οπλαρχηγοί προσπάθησαν να συγκρατήσουν το πλήθος, χωρίς όμως επιτυχία. 
2. Κίνητρο ήταν η εκδίκηση και τα λάφυρα: Η σφαγή ήταν αποτέλεσμα άκρατου θυμού, εκδίκησης για τα 400 χρόνια οθωμανικού ζυγού, των πρόσφατων σφαγών στην Κωνσταντινούπολη (απαγχονισμός Πατριάρχη), καθώς και της επιθυμίας για λάφυρα. Δεν έγινε με βάση μια φυλετική θεωρία ανωτερότητας. 
3. Συνθηκολόγηση με τους Αλβανούς: Οι Έλληνες τήρησαν τη συμφωνία τους με τους περίπου 3.000 Αλβανούς μουσουλμάνους που βρίσκονταν στην πόλη, επιτρέποντάς τους να αποχωρήσουν με ασφάλεια. Αν υπήρχε πρόθεση γενοκτονίας των Μουσουλμάνων ως θρησκευτική ή εθνική ομάδα, οι Αλβανοί θα είχαν επίσης εξοντωθεί. 

Πώς χαρακτηρίζεται επιστημονικά;

Οι σύγχρονοι ιστορικοί και το Διεθνές Δίκαιο ταξινομούν τα γεγονότα της Τριπολιτσάς ως θηριωδία ή άγρια και μαζική σφαγή πολέμου (war atrocity) στο πλαίσιο ενός αιματηρού και άναρχου απελευθερωτικού αγώνα. 

Η τουρκική πλευρά χρησιμοποιεί τον όρο «γενοκτονία» κυρίως ως επικοινωνιακό αντίβαρο στη διεθνή αναγνώριση πραγματικών γενοκτονιών της νεότερης ιστορίας, όπως η Γενοκτονία των Ποντίων και η Γενοκτονία των Αρμενίων.

Αναπαραγωγή του άρθρου μπορεί να γίνει μόνο με ευδιάκριτη αναφορά στην πηγή CosmoStatus και χρήση live link