Η Τουρκία εκμεταλλεύεται πλέον τη Σομαλία, κατά τρόπο ανάλογο με εκείνον που μεταχειρίζονταν οι Γάλλοι και οι Βέλγοι τις αποικίες τους.
Του Michael Rubin για το Middle East Forum
Μετάφραση ComsoStatus
Η Σομαλία έχει καταστεί σε σύντομο χρόνο η δεύτερη σημαντικότερη αποικία της Τουρκίας, μετά την κατεχόμενη βόρεια Κύπρο. Η Τουρκία ελέγχει το διεθνές αεροδρόμιο του Μογκαντίσου και διαχειρίζεται το λιμάνι του. Η τουρκική τράπεζα Ziraat Katılım Bank έγινε η πρώτη ξένη τράπεζα που δραστηριοποιείται στη Σομαλία εδώ και μισό αιώνα. Η OYAK, το τουρκικό συνταξιοδοτικό ταμείο των ενόπλων δυνάμεων, ίδρυσε εταιρεία με σκοπό να μονοπωλήσει τις άδειες αλιείας στα ύδατα της Σομαλίας. Στις 7 Μαρτίου 2024, η σομαλική κυβέρνηση και η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία της Τουρκίας υπέγραψαν συμφωνία καταμερισμού της παραγωγής για τρία θαλάσσια οικόπεδα. Το ερευνητικό σκάφος Oruç Reis διεξήγαγε σεισμικές έρευνες και, τον Απρίλιο του 2026, το σκάφος Çağrı Bey ξεκίνησε τη διάνοιξη της πρώτης γεώτρησης σε μεγάλο βάθος. Είτε πρόκειται για την αλιεία, το πετρέλαιο ή άλλους πόρους, η Τουρκία φέρεται να λαμβάνει το 30% των εσόδων από την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Σομαλίας, αν και το κείμενο της συμφωνίας δεν έχει δημοσιοποιηθεί.
Στο έδαφος της χώρας, οι Τούρκοι επέβαλαν μια συμφωνία που καλύπτει τρία οικόπεδα, συνολικής έκτασης 6.200 τετραγωνικών μιλίων. Σύμφωνα με όσα έχουν διαρρεύσει, η Τουρκία λαμβάνει το 90% της παραγωγής, στο πλαίσιο μιας συμφωνίας που παρακάμπτει το κοινοβούλιο της Σομαλίας. Με απλά λόγια, η Τουρκία εκμεταλλεύεται πλέον τη Σομαλία κατά τρόπο παρόμοιο με εκείνον που χρησιμοποιούσαν οι Γάλλοι και οι Βέλγοι στις αποικίες τους. Ίσως γι’ αυτό η Σομαλία φιλοξενεί σήμερα τη μεγαλύτερη πρεσβεία της Τουρκίας, η οποία, με έκταση 860.000 τετραγωνικών ποδιών, είναι ελαφρώς μεγαλύτερη από τα Ανάκτορα του Μπάκιγχαμ.
Η Τουρκία αντιμετωπίζει επίσης τη Σομαλία ως βάση για τις φιλοδοξίες της να επεκτείνει την αποικιακή της εμβέλεια αλλού στην Αφρική. Το Camp TURKSOM, μια βάση εκπαίδευσης αξίας 50 εκατομμυρίων δολαρίων, είναι τώρα η μεγαλύτερη υπερπόντια βάση της Τουρκίας. Η Τουρκία κατασκευάζει επίσης ένα «διαστημικό λιμάνι», το οποίο θα μπορούσε να διπλασιαστεί ως βάση πυραύλων. Όλο και περισσότερο, η Τουρκία εξοπλίζει τις Σομαλικές πολιτοφυλακές —ή χρησιμοποιεί τις δικές της δυνάμεις απευθείας— για λογαριασμό της σομαλικής κυβέρνησης. Ήδη, η Τουρκία έχει αναπτύξει drones TB2 και Akinci, ελικόπτερα ATAK, F-16, άρματα μάχης M48/M60 και έως 2.500 στρατιώτες.
Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε την έλλειψη νομιμότητας για την παρουσία της Τουρκίας. Σε αντίθεση με τη Σομαλιλάνδη, η Σομαλία αποτυγχάνει σταθερά να διεξαγάγει εκλογές με ένα άτομο και μία ψήφο. Αντίθετα, η διεθνής κοινότητα επιλέγει μερικές εκατοντάδες ηγέτες κοινοτήτων και φυλών που, με τη σειρά τους, επιλέγουν έναν πρόεδρο. Ένα τέτοιο σύστημα είναι ευάλωτο στη διαφθορά, δεδομένου ότι είναι εύκολο για τις εξωτερικές δυνάμεις να αγοράζουν ψήφους για λογαριασμό πελατών όπως ο νυν Πρόεδρος Χασάν Σέιχ Μοχάμουντ. Στο Μογκαντίσου σήμερα, η διαφθορά είναι ακόμη χειρότερη. Η συνταγματική εντολή του Hassan Sheikh Mohamud έληξε στις 15 Μαΐου 2026. το Ανώτατο Δικαστήριο της Σομαλίας επιβεβαίωσε την ημερομηνία. Ωστόσο, η Τουρκία συνεχίζει να τον υποστηρίζει και να απομονώνει ή να αποκλείει όλους τους βουλευτές που θέτουν δύσκολες ερωτήσεις ή αρνούνται να χρησιμοποιήσουν τις θέσεις τους ως απλοί επικυρωτές εντολών.
Ουσιαστικά, ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο πρώην αρχηγός των μυστικών υπηρεσιών και νυν υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, επαναλαμβάνουν τη στρατηγική τους για τη Λιβύη, στηρίζοντας έναν ανίκανο, διεφθαρμένο και αντιδημοφιλή πολιτικό, του οποίου η πολιτική βιωσιμότητα βασίζεται αποκλειστικά στην πατρωνία τους. Σε αντάλλαγμα, αυτός ο πρωθυπουργός ή πρόεδρος παραμερίζει την κυριαρχία και κάνει ό,τι απαιτούν οι Τούρκοι χειριστές του. Τούρκοι αξιωματούχοι θεωρούν ότι το πέρασμα του χρόνου ξεπλένει την παρανομία ή, στην περίπτωση της Σομαλίας, την αντισυνταγματικότητα των πράξεών τους.
Δυστυχώς, η Ελληνική παθητικότητα πολύ συχνά επιτρέπει στην Τουρκία να εφαρμόζει τη στρατηγική της χωρίς αμφισβήτηση. Η ευρωπαϊκή πίεση για αναγνώριση και επενδύσεις δεν ήταν ανταγωνιστική για την τουρκική εμπλοκή, οδηγώντας τις αρχές της ανατολικής Λιβύης να εγκρίνουν την παράνομη θαλάσσια συμφωνία Λιβύης-Τουρκίας.
Η Σομαλία μπορεί να μην αποτελεί πρωταρχικό ελληνικό συμφέρον - αν και, αναμφισβήτητα, οποιοδήποτε παράκτιο κράτος ικανό να διαταράξει την ελληνική ναυτιλία θα έπρεπε να είναι - αλλά μια μικρή ελληνική επένδυση θα μπορούσε να εμποδίσει τις τουρκικές φιλοδοξίες, να υπερεκτείνει τον στρατό της και να αυξήσει το κόστος για τον αποικιοκρατία της.
Η «αχίλλειος πτέρνα» της Τουρκίας έγκειται στο γεγονός ότι η Σομαλία λειτουργεί υπό ένα ομοσπονδιακό σύστημα, το οποίο κατοχυρώνει συνταγματικά τα δικαιώματα των κρατιδίων-μελών της. Το Πούντλαντ, το Τζουμπαλάντ, η Πολιτεία του Νοτιοδυτικού Τμήματος (South West State) και άλλες περιοχές διαθέτουν το δικαίωμα της αυτοδιακυβέρνησης σε τοπικό επίπεδο, με ελάχιστη παρέμβαση από το Μογκαντίσου. Αρχικά το Πούντλαντ και, πλέον, η Πολιτεία του Νοτιοδυτικού Τμήματος απέρριψαν τόσο τις υπερβάσεις εξουσίας εκ μέρους του Μογκαντίσου όσο και τη στήριξη που παρέχει σε αυτές η Τουρκία.
Δεδομένου ότι η Τουρκία φέρεται να έχει αναπτύξει μαχητικά F-16 με σκοπό να πλήξει την Πολιτεία του Νοτιοδυτικού Τμήματος —ενώ ενδέχεται να προετοιμάζεται ακόμη και για την αποστολή ταγμάτων και συμβούλων που έχει εκπαιδεύσει η ίδια—, η Ελλάδα οφείλει να συνδράμει τον νόμιμο Πρόεδρο της Πολιτείας του Νοτιοδυτικού Τμήματος, Αμπντιαζίζ Χασάν Μοχάμεντ Λαφταγκαρέεν. Αυτό δεν συνεπάγεται απαραίτητα την αποστολή Ελληνικών στρατευμάτων· η Ελλάδα θα μπορούσε, ωστόσο, να εφοδιάσει τον Λαφταγκαρέεν με επαρκή οπλισμό, ώστε να εγκλωβίσει την Τουρκία σε μια παρατεταμένη εμπλοκή και να αυξήσει το κόστος της παρέμβασής της. Επιπλέον, η Ελλάδα δεν χρειάζεται να ενεργήσει μόνη της. Η Αθήνα και το Ναϊρόμπι έχουν συνεργαστεί επιτυχώς στο παρελθόν και θα πρέπει να ανανεώσουν τους επιχειρησιακούς τους δεσμούς. Παράλληλα, η Ελλάδα θα μπορούσε να συνεργαστεί απευθείας με το Πούντλαντ και τη Σομαλιλάνδη, παρέχοντας υποστήριξη στις αντίστοιχες ακτοφυλακές τους, ώστε να είναι σε θέση να υπερασπιστούν τα χωρικά τους ύδατα, ανεξάρτητα από τις επιδιώξεις της Άγκυρας και του Μογκαντίσου.
Η Τουρκία ποντάρει στην αδράνεια των ανταγωνιστών και των αντιπάλων της. Εδώ και δεκαετίες, ο Ερντογάν καταφέρνει να διευρύνει την επιρροή του, έχοντας αντιληφθεί ότι δεν θα συναντήσει καμία αντίσταση. Μπόρεσε, έτσι, να ασκήσει εκφοβισμό και να εξαγοράσει συνειδήσεις με ελάχιστο κόστος. Η ίδια λογική ισχύει και για την Ελλάδα: μια μικρή επένδυση στο Πούντλαντ ή στην Πολιτεία του Νοτιοδυτικού Τμήματος της Σομαλίας θα μπορούσε να ανακόψει πλήρως τα σχέδια της Τουρκίας στη χώρα.
Σχόλιο CosmoStatus
Η Σομαλιλάνδη ανακήρυξε την ανεξαρτησία της από την Σομαλία στις 18 Μαΐου 1991. Το Ισραήλ είναι η μόνη χώρα που αναγνώρισε την ανεξαρτησία της Σομαλιλάνδης στις 26 Δεκεμβρίου 2025. Η Σομαλιλάνδη προσπαθεί να απαλλαγεί από τον Τουρκικό κίνδυνο και επανειλημμένα έχει ζητήσει την βοήθεια της Ελλάδας, κυρίως μέσω της αναγνώρισής της. Όμως, η φοβική Ελληνική κυβέρνηση, προτιμά να τάσσεται με την «σωστή πλευρά της Ιστορίας» μόνο σε όσα της επιβάλλουν οι Βρυξέλλες, ακόμη και αν αυτά είναι αντίθετα προς τα Ελληνικά συμφέροντα.
Είναι καιρός να ξεκινήσει μια Εθνική πολιτική, βασισμένη σε αποφάσεις που θα λαμβάνονται με ορίζοντα 50 ετών από το διακομματικό Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας, που θα περιέχει μόνιμα διακεκριμένα μέλη από τον ακαδημαϊκό χώρο και έμπειρους απόστρατους αξιωματικούς.
Αναπαραγωγή του άρθρου μπορεί να γίνει μόνο με ευδιάκριτη αναφορά στην πηγή CosmoStatus και χρήση live link

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου