Η Βρετανία προσπάθησε να παρουσιάσει την πώληση ως πολύτιμη συμολή στην ενίσχυση του ΝΑΤΟ ενάντια στη Ρωσία. Όμως η Τουρκία αγοράζει τα μαχητικά αυτά κυρίως για να ανταγωνιστεί την Ελλάδα.
Του Paul Iddon για το Forbes
Μετάφραση CosmoStatus
Η Βρετανική κυβέρνηση, όπως ήταν αναμενόμενο, τόνισε τις πολλές θέσεις εργασίας που θα εξασφαλίσει στο Ηνωμένο Βασίλειο για τα επόμενα χρόνια η πρόσφατη αγορά 20 ολοκαίνουργιων μαχητικών αεροσκαφών Eurofighter Typhoon από την Τουρκία. Αυτό είναι αναμφίβολα αλήθεια. Ωστόσο, το Λονδίνο προσπάθησε επίσης να παρουσιάσει την πώληση ως μια πολύτιμη συμβολή στην ενίσχυση της νότιας πλευράς του ΝΑΤΟ εναντίον της ρεβανσιστικής Ρωσίας στα βόρεια της Τουρκίας.
Ενώ αυτά τα κομψά αεροσκάφη, με τα ενεργά ηλεκτρονικά ραντάρ σάρωσης και τους πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς αέρος-αέρος Meteor, αναμφίβολα θα αποτελούσαν σημαντική πρόκληση για τα καλύτερα μαχητικά αεροσκάφη της Ρωσίας, είναι απίθανο αυτή να είναι η κύρια αποστολή που έχει κατά νου η Άγκυρα γι' αυτά. Αντίθετα, η Τουρκία αγοράζει ένα από τα κορυφαία μαχητικά αεροσκάφη της Ευρώπης κυρίως για να ανταγωνιστεί την ολοένα και πιο προηγμένη αεροπορία της γειτονικής της χώρας και μέλους του ΝΑΤΟ, Ελλάδας.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ επισκέφθηκε την Τουρκία στα τέλη Οκτωβρίου, όπου εξασφάλισε τη συμφωνία για 20 καινούρια Eurofighter αξίας έως και 10,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η Άγκυρα έκτοτε αμφισβητεί την τιμή. Επιπλέον, η Τουρκία θα αγοράσει άλλα 24 ελαφρώς μεταχειρισμένα Eurofighter από το Κατάρ και το Ομάν.
Ο Τούρκος υπουργός Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ, διευκρίνισε στις 19 Δεκεμβρίου ότι αναμένονται 12 Eurofighter από το Ομάν έως το 2028. Τα Eurofighter του Ομάν είπε, εκσυγχρονίζονται πριν από την παράδοσή τους με ραντάρ AESA και συμβατότητα με τον πύραυλο Meteor. Τα Eurofighter του Ομάν είναι μοντέλα Tranche 3A εξοπλισμένα με παλαιότερα ραντάρ CAPTOR-M Doppler, τα ίδια που χρησιμοποιήθηκαν στις αρχικές εκδόσεις Tranche 1 και Tranche 2.
Τα ολοκαίνουργια βρετανικά Typhoon, τα οποία ορισμένοι εικάζουν ότι μπορεί να είναι τα επερχόμενα, πρωτοποριακά μοντέλα Tranche 5, θα τεθούν σε υπηρεσία μεταξύ 2030 και 2032. Τελικά, η Τουρκία αναμένει να παρατάξει 44 Eurofighter, μεταχειρισμένα Tranche 3A με περιορισμένες ώρες πτήσης και καινούργια Tranche 5 ή τουλάχιστον Tranche 4, με το τελευταίο να είναι το τελευταίο μοντέλο που βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε υπηρεσία.
Σε επίσημη ανακοίνωση, η Βρετανική κυβέρνηση χαρακτήρισε την αγορά της Τουρκίας «τη μεγαλύτερη συμφωνία εξαγωγής μαχητικών αεροσκαφών εδώ και μια γενιά», ισχυριζόμενη ότι θα ενισχύσει «τη δύναμη του ΝΑΤΟ σε μια κρίσιμη περιοχή». Άλλοι παρουσίασαν την πώληση ως βελτίωση των δυνατοτήτων της Τουρκίας έναντι της Ρωσίας.
«Το Eurofighter αντιπροσωπεύει μια σημαντική αλλαγή στις δυνατότητες, παρέχοντας στην Τουρκία ένα πιο σύγχρονο πολεμικό αεροπλάνο ικανό να αντισταθεί στους Ρώσους» ανέφερε η Βρετανική εφημερίδα Telegraph.
Ενώ η Τουρκία μπορεί να αναπτύξει μερικά Eurofighter για να περιπολούν στον Εύξεινο Πόντο, όπου τα Τουρκικά F-16 πρόσφατα αναχαίτισαν μη επανδρωμένα αεροσκάφη, πιθανότατα τα περισσότερα θα χρησιμοποιηθούν σε έναν άλλο, πολύ διαφορετικό ρόλο.
Η Άγκυρα επέλεξε το Eurofighter ως ένα προσωρινό μαχητικό 4,5 γενιάς για να διατηρήσει την αεροπορία της εκσυγχρονισμένη μέχρι να μπορέσει τελικά να παρατάξει μαχητικά αεροσκάφη stealth πέμπτης γενιάς. Η Τουρκία ελπίζει να επιστρέψει στο Αμερικανικό πρόγραμμα Joint Strike Fighter F-35, από το οποίο οι ΗΠΑ την απέβαλαν το 2019, επειδή η Άγκυρα απέκτησε προηγμένα πυραυλικά συστήματα S-400 από τη Ρωσία.
Το Bloomberg ανέφερε στις 17 Δεκεμβρίου 2025 ότι ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ζήτησε από τον Ρώσο ομόλογό του Βλαντιμίρ Πούτιν, να πάρει πίσω τους πυραύλους, ανοίγοντας ενδεχομένως τον δρόμο για την Άγκυρα να αποκτήσει τα F-35 της Lockheed Martin. Η Ρωσία το αρνείται επίσημα. Η Άγκυρα επιδιώκει να αποκτήσει τουλάχιστον 40 F-35. Κατασκευάζει (σ.σ. αναπτύσσει) επίσης το εγχώριο stealth μαχητικό TF Kaan.
Εκτός από την επιλογή του Eurofighter ως ενός ικανού αλλά προσωρινού μαχητικού, η Τουρκία επιδίωξε επίσης το νέο ευρωπαϊκό αεροσκάφος της να ταιριάζει με τα πρόσφατα αποκτήματα της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας.
Από την αρχή της δεκαετίας, η Αθήνα απέκτησε 24 μαχητικά αεροσκάφη Dassault Rafale F3R 4,5 γενιάς, οπλισμένα με πυραύλους Meteor. Όπως και η Τουρκία, η Ελλάδα αγόρασε ορισμένα από αυτά τα αεροσκάφη 4,5 γενιάς μεταχειρισμένα για να επιταχυνθεί η απόκτησή τους. Επιπλέον, η Ελλάδα έχει αναβαθμίσει την πλειονότητα των F-16 της στον τελευταίο τύπο, Block 72, καθιστώντας τα πιο προηγμένα σε σχέση με τον μεγαλύτερο στόλο F-16 της Τουρκίας και παρήγγειλε 20 F-35A, τα οποία πιθανότατα θα αρχίσουν να παραλαμβάνονται από το 2028.
Χωρίς την απόκτηση των Eurofighter 4,5 γενιάς και αργότερα των F-35 πέμπτης γενιάς, η Τουρκία κινδυνεύει να αποκτήσει η Ελλάδα ένα σημαντικό τεχνολογικό πλεονέκτημα στην αεροπορική ισχύ, που θα μπορούσε να αλλάξει την ισορροπία στο Αιγαίο Πέλαγος.
Σε μια ανησυχητική εξέλιξη, τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν τον Δεκέμβριο ότι η Τουρκική Πολεμική Αεροπορία «διεξήγαγε ένα μπαράζ εισβολών στον εθνικό εναέριο χώρο της Ελλάδας και στην Περιοχή Πληροφοριών Πτήσεων Αθηνών FIR». Νωρίτερα τον Σεπτέμβριο, οπλισμένα Τουρκικά F-16 εισήλθαν στο FIR Αθηνών, ακολουθούμενα από ένα οπλισμένο F-16 που εισήλθε στον εθνικό Ελληνικό εναέριο χώρο τον Οκτώβριο. Αυτές οι παραβιάσεις διέκοψαν μια περίοδο σχετικής ηρεμίας από τις αρχές του 2023, όταν οι σχέσεις ηρέμησαν μετά την παροχή βοήθειας από την Αθήνα στην Τουρκία λόγω του καταστροφικού σεισμού.
Η Τουρκία μπορεί κάλλιστα να ενδυναμωθεί αεροπορικά περισσότερο, ώστε να προχωρήσει σε μελλοντικές παραβιάσεις και να εμπλακεί σε εικονικές αερομαχίες πάνω από το Αιγαίο όταν θα διαθέτει Eurofighter που μπορούν να ανταγωνιστούν τα Ελληνικά Rafale.
Το Τουρκικό υπουργείο Άμυνας απέρριψε τις αναφορές ότι η πώληση των Eurofighter περιελάμβανε περιορισμούς στη χρήση αυτών των αεροσκαφών εναντίον της Ελλάδας, επιβεβαιώνοντας ότι θα διεξάγουν αποστολές και πάνω από το Αιγαίο. Εδώ και δεκαετίες, Ελληνικά και Τουρκικά μαχητικά εμπλέκονται κατά διαστήματα σε εικονικές αερομαχίες πάνω από το Αιγαίο, μερικές από τις οποίες κατέληξαν άσχημα.
Όταν τεθούν σε υπηρεσία και τα 44 Eurofighter της Τουρκίας, θα υπερτερούν αριθμητικά του στόλου των Rafale της Ελλάδας και ενδεχομένως, εάν τα 20 νέα Βρετανικά αεροσκάφη είναι όντως Tranche 5, να τον ξεπερνούν και σε ποιότητα.
Η Ελλάδα πιθανότατα δεν θα μείνει άπρακτη. Ήδη, σύμφωνα με πληροφορίες, η Αθήνα εξετάζει το ενδεχόμενο αναβάθμισης του στόλου Rafale με 10 νεότερα, τα πιο προηγμένα μοντέλα F4 που βρίσκονται σε υπηρεσία ή ακόμα και την επερχόμενη έκδοση F5 Super Rafale. Όπως και με το Eurofighter Tranche 5, τα Rafale F5 αναμένεται να τεθούν σε υπηρεσία γύρω στο 2030.
Η απόκτηση πρόσθετων, πιο προηγμένων Rafale θα διασφάλιζε ότι η Ελληνική Πολεμική Αεροπορία θα μπορεί να ανταγωνιστεί τα μαχητικά αεροσκάφη 4,5 γενιάς των Τούρκων ανταγωνιστών της, τόσο ποιοτικά όσο και ποσοτικά.
Όπως έχει ήδη αναφερθεί, η Τουρκία θέλει τουλάχιστον 40 F-35A εάν της δοθεί η δυνατότητα επιστροφής στο πρόγραμμα JSF και άδειας αγοράς αυτών των αεροσκαφών πέμπτης γενιάς. Η Ελλάδα έχει ήδη παραγγείλει 20 σε μια συμφωνία που της δίνει την επιλογή να αγοράσει άλλα 20. Η Αθήνα μπορεί κάλλιστα να ασκήσει αυτή την επιλογή εάν η Άγκυρα πείσει τις ΗΠΑ να της επιτρέψουν να αγοράσει τα F-35.
Κατά συνέπεια, αυτό θα μπορούσε να σηματοδοτήσει την έναρξη μιας νέας κούρσας εξοπλισμών πάνω από το σημείο ανάφλεξης του Αιγαίου, με σημαντικές επιπτώσεις για την ασφάλεια και τη σταθερότητα της Ανατολικής Μεσογείου στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον.
Αναπαραγωγή του άρθρου μπορεί να γίνει μόνο με ευδιάκριτη αναφορά στην πηγή CosmoStatus και χρήση live link
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου