Παρασκευή 26 Ιουνίου 2026

Πώληση Αμερικανικών μηχανών στην Τουρκία: ίσως δεν είναι και τόσο κακό...

Η κυβέρνηση Τραμπ ενημέρωσε επίσημα τους νομοθέτες ότι προτίθεται να πουλήσει στην Τουρκία 80 μηχανές General Electric F110, αξίας άνω των 700 εκατομμυρίων δολαρίων, για το Τουρκικής ανάπτυξης μαχητικό ΚΑΑΝ. Αυτό, ενόψει της επερχόμενης συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ, με τον Τραμπ να λέει ότι θα κάνει κάτι που θα χαροποιήσει την Τουρκία. 


Καθώς το ΚΑΑΝ είναι δικινητήριο, αυτό σημαίνει ότι με αυτές τις μηχανές η Τουρκία θα κατασκευάσει 40 μαχητικά.

Το Reuters πρώτο ανέφερε την Τετάρτη ότι η κυβέρνηση Τραμπ σχεδιάζει να προχωρήσει στην πώληση, παρά τις αντιρρήσεις αρκετών νομοθετών λόγω της κατοχής του Ρωσικού συστήματος S-400 από την Τουρκία, που αποκτήθηκε το 2019 και εξαιτίας του νόμου CAATSA που απέβαλε την Τουρκία από το πρόγραμμα των F-35.

«Η κυβέρνηση των ΗΠΑ είναι έτοιμη να χορηγήσει άδεια για την εξαγωγή αυτών των ειδών αφού λάβει υπόψη πολιτικές, στρατιωτικές, οικονομικές, ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ζητήματα ελέγχου των όπλων» ανέφερε το Υπουργείο Εξωτερικών στην ειδοποίηση προς το Κογκρέσο με ημερομηνία 24 Ιουνίου. 

Η πώληση αποτελεί σημαντική χειρονομία προς την Άγκυρα ενόψει μιας κρίσιμης συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ εκεί τον Ιούλιο και προς τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, τον οποίο ο Τραμπ θεωρεί βασικό σύμμαχο. 

Το Κογκρέσο έχει 15 ημέρες για να καταθέσει κοινό ψήφισμα αποδοκιμασίας εάν επιθυμεί να εμποδίσει την πώληση. Ένα τέτοιο ψήφισμα θα πρέπει να περάσει και από τα δύο σώματα, ενώ ο Τραμπ μπορεί να θέσει βέτο.

Ο βουλευτής Γκρέγκορι Μικς από τη Νέα Υόρκη, ο κορυφαίος Δημοκρατικός στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων και εξέχων επικριτής της πώλησης κινητήρων στην Τουρκία, εξέφρασε αντιρρήσεις κατά τη διάρκεια άτυπης διαδικασίας αναθεώρησης με την κυβέρνηση και αρνήθηκε να δώσει το πράσινο φως στο πακέτο, σύμφωνα με δύο πηγές, συμπεριλαμβανομένου ενός Αμερικανού αξιωματούχου. 

Σε δήλωσή του την Τετάρτη, ο Γκρέγκορι Μικς επέκρινε αυτό που ο εκπρόσωπος χαρακτήρισε ως αποτυχία της κυβέρνησης να καταβάλει μια προσπάθεια «καλής πίστης» να ενημερώσει την επιτροπή σχετικά με τις επιπτώσεις της πώλησης στις διμερείς σχέσεις και την κατοχή των S-400 από την Τουρκία. 

«Αυτά τα είδη δεν θα παραδοθούν για χρόνια και η κυβέρνηση έχει επανειλημμένα αγνοήσει τα επαναλαμβανόμενα αιτήματα για πληροφορίες και διευκρινίσεις σχετικά με βασικές πτυχές της πολιτικής των ΗΠΑ» δήλωσε ο Μικς. 

Την Πέμπτη, αρκετοί Δημοκρατικοί βουλευτές δήλωσαν ότι είναι αντίθετοι με την πώληση των κινητήρων και προειδοποίησαν την κυβέρνηση σχετικά με το ενδεχόμενο επέκτασης της συνεργασίας στο πρόγραμμα F-35 με την Τουρκία.

«Δεν μπορούμε να επιβραβεύσουμε την κυβέρνηση Ερντογάν, ενώ συνεχίζει να παραβιάζει τη νομοθεσία των ΗΠΑ και να απειλεί τους αξιόπιστους, δημοκρατικούς συμμάχους μας. Καμία απολύτως πώληση F-35 στην Τουρκία» δήλωσε ο βουλευτής Κρις Πάππας από το Νιου Χάμσαϊρ σε ανάρτησή του.

Όταν ρωτήθηκε την Τετάρτη για τους κινητήρες αεριωθούμενων, το πρόγραμμα F-35 και τα σχέδια για τη σύνοδο κορυφής στην Άγκυρα, ο Τραμπ είπε: «Πιθανότατα θα κάνω κάτι που θα τους κάνει πολύ χαρούμενους». 

Η Άγκυρα έχει απογοητευτεί από προηγούμενες συναλλαγές με τη Δύση και από διάφορα εμπάργκο όπλων, αν και Τούρκοι αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι θα χρειαστούν χρόνια για να αντικατασταθούν τα αμερικανικής κατασκευής μαχητικά αεροσκάφη F-16 που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της Τουρκικής πολεμικής αεροπορίας. 

Το Κογκρέσο έχει ψηφίσει νόμο που απαγορεύει την πώληση αεροσκαφών F-35 στην Τουρκία, για όσο η Άγκυρα διαθέτει τα Ρωσικά συστήματα αεράμυνας S-400, υποστηρίζοντας ότι οι ρωσικές πλατφόρμες αποτελούν κίνδυνο για την ασφάλεια των αμερικανικής κατασκευής μαχητικών αεροσκαφών. 

Όμως, η χρήση των παλαιών Αμερικανικών κινητήρων F110 από το νέο μαχητικό ΚΑΑΝ, συνεπάγεται ότι αυτό δεν θα είναι stealth, άρα δεν μπορεί να λογίζεται ως πέμπτης γενιάς. Οι κινητήρες F110 έχουν υψηλό θερμικό αποτύπωμα στα ραντάρ, με αποτέλεσμα η ανίχνευση του ΚΑΑΝ να είναι εύκολη.

Επίσης, για όσο το ΚΑΑΝ θα πετάει με Αμερικανικούς κινητήρες, οι ΗΠΑ και όχι η Τουρκία, θα αποφασίζουν σε ποιες χώρες θα επιτρέπεται να πουληθεί. Η Τουρκία αγωνίζεται να κατασκευάσει έναν εγχώριο κινητήρα για να ξεφύγει από αυτόν τον περιορισμό, αλλά μέχρι να το κάνει, θα εξαρτάται από τις ΗΠΑ. Οι ΗΠΑ θα μπορούν να αρνηθούν την πώληση του ΚΑΑΝ με Αμερικανικούς κινητήρες σε χώρες που θεωρούν μη φιλικές ή με δεσμούς με την Κίνα.

Ορισμένες Βρετανικές εταιρείες παρέχουν επίσης μικρότερα εξαρτήματα για το αεροσκάφος (η πλήρης έκταση των οποίων είναι άγνωστη). Αυτό ενδεχομένως δίνει στη Βρετανία σημαντική επιρροή έναντι της Άγκυρας, καθώς το Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να επιλέξει να σταματήσει την πώληση αυτών των εξαρτημάτων σε περίπτωση εντάσεων ή σε περίπτωση που το ΚΑΑΝ πρόκειται να εξαχθεί σε χώρα που θα χαρακτηριστεί μη φιλική προς τη Βρετανία.

Η κατασκευάστρια εταιρεία TAI, έχει ολοκληρώσει τρία πρωτότυπα ΚΑΑΝ, με σχέδια να παραδώσει τα πρώτα 20 αεροσκάφη τύπου Block 10 στην Τουρκική Πολεμική Αεροπορία έως το 2028. Η ελπίδα είναι ότι μέχρι το 2030, το Kaan θα είναι εξοπλισμένο πλήρως με Τουρκικά εξαρτήματα, με βελτιωμένα αεροηλεκτρονικά, κινητήρες και συστήματα stealth. 

Κάποια κράτη έχουν εκφράσει ενδιαφέρον για την προμήθεια του αεροσκάφους, συμπεριλαμβανομένης της Αιγύπτου, του Πακιστάν, της Σαουδικής Αραβίας. Το 2025, η Ινδονησία υπέγραψε σύμβαση εκφράζοντας ενδιαφέρον για την αγορά 48 μαχητικών ΚΑΑΝ, αλλά με βάση την προηγούμενη συμπεριφορά της Ινδονησίας, αυτό δύσκολα μπορεί να θεωρηθεί δεσμευτική συμφωνία.

Η παράδοση των Αμερικανικών κινητήρων δεν θα είναι άμεση. Θα γίνει σταδιακά. Θα χρειαστούν χρόνια. Μέχρι τότε, η Τουρκία ίσως να έχει καταφέρει να ολοκληρώσει την ανάπτυξη εγχώριου ραντάρ AESA και των λοιπών ηλεκτρονικών που απαιτούνται για να χαρακτηριστεί το αεροσκάφος πέμπτης γενιάς. Ακόμη και τότε όμως, δεν θα είναι πέμπτης γενιάς, καθώς δεν θα είναι stealth. Όταν και εάν, η Τουρκία καταφέρει να αναπτύξει δικούς της κινητήρες προδιαγραφών χαμηλού θερμικού αποτυπώματος, τότε μόνο το ΚΑΑΝ θα μπορεί να χαρακτηριστεί ως επιχειρησιακό πέμπτης γενιάς. Αυτό όμως θα χρειαστεί αρκετά χρόνια και ίσως αυτό να επιτευχθεί περίπου το 2035.

Μέχρι τότε, η Ελλάδα θα διαθέτει 20 ή και περισσότερα F-35, 40 ή και περισσότερα Rafal, 120 ή και περισσότερα F-16 Viper. Επομένως, η Ελληνική κυριαρχία στους αιθέρες του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου είναι εξασφαλισμένη.

Άρα, η απόκτηση από την Τουρκία 80 κινητήρων για 40 μαχητικά ΚΑΑΝ, δεν είναι κάτι που θα πρέπει να ανησυχεί ιδιαίτερα την Ελλάδα. Μόνο εάν η Τουρκία αποκτήσει F-35, κάτι που διακαώς προσπαθεί να πετύχει, τότε θα υπάρχει λόγος ανησυχίας. Όλα αυτά υπό την προϋπόθεση ότι τελικά θα λάβει τους κινητήρες F110, καθώς ήδη νομοθέτες και από τους Δημοκρατικούς και από τους Ρεπουμπλικανούς, ενώνουν τις δυνάμεις τους για να μην  επιτραπεί η πώληση.

Αναπαραγωγή του άρθρου μπορεί να γίνει μόνο με ευδιάκριτη αναφορά στην πηγή CosmoStatus και χρήση live link


 

Με πληροφορίες από Reuters, Israel Hayom και 19fortyfive



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου